Kamis, 02 April 2026

Makna Halal Bihalal

 



اَلْحَمْدُ ِللهِ وَكَفٰى ، وَسَلاَمٌ عَلٰى عِبَادِهِ الَّذِيْنَ اصْطَفٰى. أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلٰهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ. وَأَشْهَدُ أَنّ مُحَمّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ لاَ نَبِيَّ بَعْدَهُ.
اَللهُمّ صَلِّ وَسَلّمْ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمّدٍ وَعَلى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلٰى يَوْمِ الدِّيْنِ, اَمَّا بَعْدُ. فَيَا عِبَادَ اللهِ, اُوْصِيْكُمْ وَاِيَّايَ بِتَقْوَى اللهِ وَطَاعَتِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ. قَالَ اللهُ تَعَالَى فىِ الْقُرْآنِ الْكَرِيْمِ، أَعُوْذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيْمِ. يَاأَيّهَا الّذَيْنَ آمَنُوْا اتّقُوا اللهَ حَقّ تُقَاتِهِ وَلاَ تَمُوْتُنَّ إِلاّ وَأَنْتُمْ مُسْلِمُوْنَ

Al hamdulilah, indalaem jumah puniko kito Wonten penghujung bulan sawal, bulan ingakng   sedoyo intansi pemrintah, kantor-kantor madrsah sekolahan lan sanesipun sami ngadaaken halal bihalal. 

Halal bihalal inggih puniko nyuwun halal lipun tiang dateng sederek ipun supados dipun halalaken kesalahanipun, coro gampilipun kosong kosong. Halal bihalal sejatosipun mboten bahasa arab senaoso istilah niku kados bahasa arab sebab mendet kata arab, halal bihalal merupakan produk ulama nusantara ingkang dipun popularaken dening KH. Wahab hasbullah tokoh muasis pendiri dan pengerak nadlotul ulama.

Nalikane tahun  1948. KH Wahab h. memperkenalkan istilah halalbihalal dateng Bung karno sebagai bentuk cara silaturahim antar pemimpin politik yang pada saat itu masih memiliki konflik. Atas saranipun KH wahab, nalikane idul fitri 1948 Bungkarno mengundang sedoyo tokoh politik wonten istana negara sakperlu  menghadiri silaturahim yang diberi judul halalbihalal. Para tokoh politik akhirpun purun duduk satu meja.  Sakbadane niku sedoyo instansi pemerintah menyelengarakan halal bihalal lan dipun ikuti sedoyo masyarakat khususipun masyarakat muslim di tanah jawa  sebagai pengikut para ulama. Hingga sakniki  halalbihalal menjadi tradisi di Indonesia. 

 Nalikane KH wahab hasbullah mencetuskan halalbihalal beliau medet dasar hadis. 


مَنْ كَانَتْ عِنْدَهُ مَظْلِمَةٌ لِأَخِيْهِ مِنْ عِرْضِهِ أَوْ مِنْ شَيْءٍ، فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهُ الْيَوْمَ، قَبْلَ أَنْ لَا يَكُوْنَ دِيْنَارٌ وَلَا دِرْهَمٌ، إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلِمَتِهِ، وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ، أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيْهِ

Sinten tiang ingkang gadahi kesalahan kalih sederikipun, kesalahan arupoi harga diri utawi  perkawis ingkang hubuganipun kalih materi mongko nyuwuno halal mareng sederek saking kesalahan ingkag dipun perbuat. Dinten niki, sakderengipun ketekan dino, dino ingkang dinar kalih dirham sampun mboten wonten reganipun inggih puniko dinten qiyamat. 

Nalikane dereng sempet nyuwun halal nagtos dinten qiyamat mongkonhg ingkang dados masalah inggih puniko ngamalipun.  Nalikane gadah amal sholih mongko amalipun sholih dipendet diparengake dateng tiang kang dipun dholimi utawi dipun salahai. 

إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلِمَتِهِ

Menawi mboten gadah ngamal sholih utawi amal sholih sampun telas, dipun pendet kangge tiang ingkang dipun salahi mongko keburukan utawi kesalahan tiang ingkang kito berbuat salah, dipun pendet dibebanaken dateng kito ingakng berbuat salah. 

وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ، أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ، فَحُمِلَ عَلَيْهِ

Ningali hadis lan keterangan kolo wau mongko bilih kesalah ingkang hubunganipun kalih menungso hablum minannas niku wonten kalih. 

  1. Inngih puniko kesalahan iangakng arupi harga diri kados ngerasani utawi merendahkan membicarakan kejelekan di muka umum lan lintunipun mongko wajib nyuwun halalipun dateng tiaang ingkang dipun dholimi utawi tiang ingkang bersangkutan. Menawi tiang  ingkang bersangkutan sampun sedo, apa perlu nyuwun ngapuroi lewat keluargane, niku mboten cekap. Sebab ngapuro niku hak tiang ingkang sampun sedo mboten hak ahliwarisipun. 
  2. kesalahan ingkang hibungan kalih materi. Mongko kados pundi carane nyuwun halal, inggih piniko wajib mbaliakae barang ingkang dipun pendet, menawi barang ingkang sampun mboten wonten mongko wajib ngijoli kaloihan barang ingkang sepadan. 

Menawi sampun sedo mongko wajib baliake marang ahli warisipun utawi keluarganipun. Menawi keluarganipunsampun sedoyo mongko kito wajib nguleki hakim utawi tiang alim supados mentasharupkan harta ingkang kito pendet utawi saget langsung ditashorupkan kangge kemaslahatan umat. Niku sedanten mboten cekap sebab pengapuro niku hak tiang ingkang dipun dholimi.  

Mongko solusinipun nalikane tiang ingkang kito dolimi sampun sedo dereg sempet nyuwun ngapuro utawi halalipun  mongko  

  1. memperbanyak amal sholih, sebab menowo nalikane amal kito dipun pendet dateng tiang ingkang kito dholmi setidaknya kito tasih gadah setok amal katah.
  2. nyuwunakaen ngapuro dateng tiang ingakng kito dholimi utawi tiang inhakng kito perbuat salah. اللهم اغفرلنا وله. اللهم اغفرلي ولوالدي ولاصحاب الحقوق الواجبات علي 

Dengan harapana kesalahan kito dipun ngapuro dening allah sebab nyuwunake nagpuro dateng tiang ingakng kito perbuat salah. 

Nikulah beratipun kesalahan ingkang sehubungan kalih menungso ateges hablum minannas. 

Menawi kesalahan ingkang hubunganipun kalih allah hablum minallah. Mongko cukup kalih taubat kanti taubatan nashuha inggih puniko taubat ingakng ngraoas getun dateng doso ingkang dipun lampai, ninggalaken doso ingkang dipun lampai lan azam mboten ngelampai dosa malih.  Ingsayaal dipun ngapuro dining allah swt. Disamaping niku allah membukak fashilatas pembersih dosa ingkang hubungani kalih allah. Kados poso romadhon, istigfar, sholat taubat lan sanesipun. 


بَارَكَ اللهُ لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيْمِ, وَنَفَعَنِيْ وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ, وَتَقَبَّلَ مِنِّيْ وَمِنْكُمْ تِلاَوَتَهُ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ. أَقُوْلُ قَوْلِيْ هَذَا وَاسْتَغْفِرُ اللهَ الْعَظِيْمَ لِيْ وَلَكُمْ فَاسْتَغْفِرُوْهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

Tidak ada komentar:

Bimbingan Calon Pengantin (Bimcatin) kepada pasangan calon pengantin Daryanto dan Dika Novia Pangestuti

  aporan Kegiatan Bimbingan Calon Pengantin (Bimwin/Bimcatin) P ada tanggal 3 Juni 2026, KUA Kecamatan Tegowanu melaksanakan kegiatan Bimbi...